Πολιτισμική Κληρονομιά

Στο Δήμο Μεγαλόπολης υπάρχει πλήθος ιστορικών και αρχαιολογικών χώρων με ιδιαίτερο κάλος λόγω της μακράς ιστορίας της περιοχής στην αρχαιότητα και στους βυζαντινούς χρόνους.

Τα κυριότερα από αυτά είναι:

- ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ: Η έδρα του Δήμου δημιουργήθηκε τον 4°π.Χ, αιώνα από τη συνένωση 40 αρκαδικών πόλεων. Διασώθηκαν αρκετά μνημεία της περιόδου αυτής όπως το Θερσίλιο (το αρχαίο βουλευτήριο με τη συνέλευση των Μυρίων), το γυμναστήριο, το ιερό του Δία καθώς και το αρχαίο Θέατρο που αποτελεί το μεγαλύτερο θέατρο της Αρχαίας Ελλάδας χωρητικότητας 20,000 θεατών.

- ΛΥΚΟΣΟΥΡΑ: Σε απόσταση 15χλμ από τη Μεγαλόπολη βρίσκεται η Λυκόσουρα μια άλλη αρχαία πόλη που σύμφωνα με τον Παυσανία ήταν η αρχαιότερη πόλη του κόσμου. Στο μουσείο βρίσκονται γλυπτά από το ιερό της Δέσποινας (θυγατέρα του Ποσειδώνα και της Δήμητρας) καθώς και αντίγραφα από υπερφυσικά αγάλματα αρχαίων Θεών.

- ΛΥΚΑΙΟ: Το ιερό βουνό των Αρκάδων, εκεί που οι αρχαίοι μας πρόγονοι θέλουν την γέννηση του Δία. Στην κορυφή του υπήρχε το τέμενος του Λύκαιου Δία όπου απαγορευόταν η είσοδος στους θνητούς καθώς εκεί η ύλη έχανε τον ίσκιο της.

- ΙΣΑΡΗΣ: Ακολουθώντας το δρόμο από τη Μεγαλόπολη στην Καλαμάτα βρίσκεται το χωριό Ίσαρης. Γραφικότατο, χτισμένο σε πλαγιά με υψόμετρο 850 μ., βλέπει το μεσσηνιακό κάμπο. Υπάρχει βυζαντινή εκκλησία, αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο καθώς και παραδοσιακός Ξενώνας.

- ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ-ΒΑΣΤΑ: Στην τοποθεσία Βάστα βρίσκεται η ιδιότυπη εκκλησία της Αγίας Θεοδώρας , κτίσμα του 9ουμ.Χ. αιώνα. Θεωρείται ένα μικρό θαύμα της φύσης καθώς τεράστια δένδρα στηρίζονται στη στέγη της μικρής αυτής εκκλησίας και άφθονα νερά αναβλύζουν από τα θεμέλια της. Η παράδοση θέλει τα δένδρα μαλλιά της Αγίας, τα νερά το αίμα της και την εκκλησία το σώμα της σύμφωνα με τα λόγια της Αγίας πριν μαρτυρήσει.

- ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ: Στις αρχές του δρόμου Παραδείσια - Ελληνίτσα ένας χωματόδρομος οδηγεί στο κεφαλόβρυσο της Βελιγοστής. Πρόκειται για μια τοποθεσία με πλατάνια ανάμεσα στους αρχαίους Κρώμους και τη μεσαιωνική πόλη της Βελιγοστής.

- ΓΟΡΤΥΝΟΣ: Ζωντανό Μνημείο, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο Δήμος Γόρτυνος, με την τεράστια ιστορία και τα αναρίθμητα πολιτιστικά στοιχεία του, άψογα “αραδιασμένα”, στη μαγική ομορφιά της Αρκαδικής Φύσης τους.

Η χωροταξική κατανομή των Δημοτικών Διαμερισμάτων είναι κατά τέτοιο τρόπο σχεδιασμένη, ώστε “υποχρεώνει” τον επισκέπτη να ακολουθήσει αυτή τη Φυσική Διαδρομή, από τη μία άκρη του Δήμου έως την άλλη, χωρίς να προσπεράσει ούτε μία γωνιά του.

Δέκα έξι είναι τα χωριά του Δήμου: Έδρα η θρυλική Καρύταινα και οι συνοικισμοί της Καρβουνάρι και Καλυβάκια, το Κοτύλιο με τους συνοικισμούς του Στρογγυλό και Παλάτου, τα Μαυριά, τα Κυπαρίσσια του Κατσίμπαλη, η Ζώνη του Κουρουνιού, ο Ατσίχωλος, ο Βλαχόρραφτης και το Σαρακίνι με τους συνοικισμούς του Παλαιόκαστρο και Κρυονέρι.

Κάθε χωριό, μοναδικά γραφικό. Αυτό δεν είναι τυχαίο, γιατί η πολυμορφία των οικισμών ακολουθεί την Αρμονία της Φύσης τους και, σε συνδυασμό με την παράδοση, προσφέρει ένα μόνιμο “οδοιπορικό ψυχικής ευφορίας”, που σε κατακλύζει και σε γοητεύει γιατί σε φέρνει σε άμεση επαφή με την έμφυτη ρίζα σου, που σε περιμένει να σε ξεναγήσει, στα απλωμένα στο ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ πλούτη της, αλλά και να σε ενθουσιάσει με την αμέριστη φιλοξενία – ανθρώπινη αληθινά επικοινωνία – των μόνιμων κατοίκων όλων των Δημοτικών Διαμερισμάτων.

Τυπωμένη στο εθνικό μας χαρτονόμισμα των 5.000 δρχ., η Καρύταινα και ο “Γέρος του Μοριά” μεταφέρουν σε όλο τον πλανήτη το μήνυμα: “Η Ελλάδα Είναι Εδώ”.

Τα θρυλικά ποτάμια της χιλιοτραγουδισμένα. Απέραντος εξώστης πολιτισμού και ιστορίας, η Καρύταινα δεσπόζει στα δυτικά της Μεγαλόπολης, χτισμένη στον αυχένα δύο βουνοσειρών, με κορυφαίο άστρο της το Φράγκικο Κάστρο, που κτίστηκε από τον Γοδεφρείδο ντε Μπρυγιέρ στα μέσα του 13°” αιώνα.

Μία από τις δώδεκα Βαρωνίες της Πελοποννήσου, η Καρύταινα ονομάστηκε “ΤΟ ΤΟΛΕΔΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ”.

Το περίφημο κάστρο της πέρασε στην ιστορία της Βυζαντινής Κυριαρχίας και στις δύο περιόδους της Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας. Οι φθορές του επισκευάστηκαν από τον θ. Κολοκοτρώνη το 1826 και το Κάστρο χρησιμοποιήθηκε για καταφύγιο, αλλά και ορμητήριο εναντίον του Ιμπραήμ.

Είναι τριγωνικού σχήματος, πετρόχτιστο πάνω σε ένα τεράστιο βραχόβουνο και προσφέρει απεριόριστη θέα. Απ’ έξω αγέρωχος βρίσκεται ο Βυζαντινός Ναός της Παναγίας, γνωστός σαν “εκκλησία του Κολοκοτρώνη”, σταυροειδούς ρυθμού και διακοσμημένος με εξαιρετικής αισθητικής γλυπτό διάκοσμο. Στην Ανατολική πλευρά του Κάστρου ορθώνεται ο “Πύργος της Λεβένταινας”.

Χτίστηκε στα μέσα του 15ου αιώνα και διακοσμήθηκε με περίτεχνα κεραμικά, αποτελώντας σήμερα, ένα από τα σπάνια σωζόμενα δείγματα Βυζαντινής κατοικίας.

Μέσα στο χωριό, αρχιτεκτονικά μνημεία περισυλλογής και ευλάβειας, συνυπάρχουν και κοσμούν τα υπέροχα πετρόχτιστα διώροφα σπίτια (τα περισσότερα κτισμένα τον 19° αιώνα), τα πολλά λιθόστρωτα σοκάκια και την πολύχρωμη πολυποίκιλη φύση, που “τραγουδά” την ιστορία τους μέσα από το κελάηδισμα των “βραχοτσοπανάκων”, μικρών πουλιών που ζουν κατά χιλιάδες στην Καρύταινα, που δίκαια έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός.

Ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής, είναι ένα άλλο μνημείο που εντυπωσιάζει. Σύνθετος, σταυροειδής εγγεγραμμένος με νάρθηκα, οικοδομήθηκε τον 14° αιώνα και μαζί με το περίφημο τριώροφο πέτρινο κωδωνοστάσιο σε σχήμα πύργου και ξεχωριστής αισθητικής τοιχοποιία, προσελκύει όλους τους επισκέπτες προσφέροντας στιγμές πολιτισμικού δέους.

Στην Β.Δ. άκρη της κωμόπολης, η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ατενίζει το Αρκαδικό Πανόραμα, χτισμένη τον 17° αιώνα, τρίκλιτη Βασιλική, με πολύ Ενδιαφέρουσες εσωτερικές τοιχογραφίες. Στην είσοδο του χωριού αλλά και λίγο έξω, κάτω από το δρόμο, πετρόχτιστες θολωτές κρήνες, ξεδιψούν κάθε ψυχή που τις πλησιάζει.

Τα γραφικά καφενεδάκια, οι παραδοσιακές ταβερνούλες και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια είναι επαρκή και προσφέρουν ποιότητα καιnστον πιο απαιτητικό επισκέπτη.

Κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου, γίνεται το περίφημο “Παζάρι των Γυναικών”, συγκεντρώνοντας χιλιάδες επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, που φθάνουν στην Καρύταινα, για να αγοράσουν χειροποίητα υφαντά, κεντήματα και σπιτικά παραδοσιακά προϊόντα.

Στον οικισμό της Καρύταινας Καρβουνάρι συναντάται ένα όμορφο φυσικό τοπίο με τρεχούμενα νερά και αιωνόβια πλατάνια, με το εκκλησάκι της Καρβουναρέικης Παναγιάς, που γιορτάζει με μεγάλο πανηγύρι στις 23 Αυγούστου. Η Καρύταινα δεσπόζει στη Νότια Γορτυνία, χτισμένη στο “Κέντρο του Μοριά”, 17 χιλιόμετρα από τη Μεγαλόπολη και 20 χιλιόμετρα από τη Δημητσάνα.

- ΦΑΛΑΙΣΙΑ: Αρχαία τείχη, βυζαντινές εκκλησιές και μοναστήρια, βυζαντινά και φράγκικα κάστρα και τόποι που εκτυλίχθηκαν σημαντικές μάχες κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης είναι μερικοί μόνο από τους πόλους έλξης για τον επισκέπτη, που θα φτάσει έως την ξεχωριστή ορεινή γωνιά της Φαλαισίας. Μνημεία, τα οποία αναλυτικά στην συνέχεια θα μας «ξεδιπλώσουν» την ιστορία και τα μυστικά τους και θα μας επιτρέψουν να ανασυνθέσουμε την πλούσια και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πορεία της περιοχής στο χρόνο.